คู่มือเคลียบ้าน หลังน้ำท่วม
หลังจากที่บ้านโดนน้ำท่วมขังมา 4-5 วัน พอน้ำลดปุ๊บ เราเชื่อว่าทุกคนคงอยากจะรีบเคลียบ้าน ทำความสะอาดใจจะขาดกันอยู่แล้ว แต่เดี๋ยวก่อน! … เพราะถ้าเตรียมการไม่ดี อาจกลายเป็นอันตรายยิ่งกว่าเดิม … วันนี้เราจะมี Check List การเคลียบ้านมาฝาก
Check List! ก่อนเริ่มเคลีย ควรเริ่มจาก การเช็ค …
- ระบบไฟฟ้า ให้ช่างหรือผู้เชี่ยวชาญมาตรวจระบบไฟฟ้าให้ดีก่อนเปิดใช้งาน ถ้าต้องมีการลุยน้ำเพื่อไปปิดเมนไฟ อย่าเพิ่งทำเอง และห้ามทดลองเสียบปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าที่โดนน้ำเองเด็ดขาด แม้ว่ามันจะดูเหมือนแห้ง เหมือนปกติดีก็ตาม
- โครงสร้าง ถ้ามีผนังเอียง มีรอยแตกร้าวผิดปกติ เพดานแอ่น หรือส่วนที่อาจหล่นลงมาได้ ให้เรียกช่างผู้เชี่ยวชาญมาตรวจบ้านให้ดีก่อนจะเข้าไป
- แก๊ส ถ้าได้กลิ่นแก๊ส ให้รีบออกจากบ้านทันที ห้ามเปิดสวิตช์ไฟหรือทำให้เกิดประกายไฟ เพราะอาจเกิดอันตรายได้
- สัตว์และของมีคม ระวังสัตว์เลื้อยคลาน ที่อาจมากับน้ำ เช่น งู ตะขาบ เศษแก้ว ตะปู และสิ่งของที่ซ่อนอยู่ใต้โคลน อย่าใช้มือเปล่าคุ้ยกองของต่างๆ
อย่าลืม! ใส่อุปกรณ์ป้องกันก่อนลงมือ หารองเท้าบูทกันน้ำ ถุงมือกันน้ำ เสื้อแขนยาว กางเกงขายาว และแว่นครอบตา และถ้ามีเชื้อราหรือต้องขนของที่มีเชื้อรา ให้หาหน้ากาก N95 มาใส่ ปรับให้กระชับใบหน้า รวมถึงถ้ามีแผลเปิด ให้ปิดแผลด้วยวัสดุกันน้ำและหลีกเลี่ยงการแช่น้ำ และคนที่มีโรคหอบหืด โรคปอด หรือภูมิคุ้มกันต่ำควรหลีกเลี่ยงพื้นที่ขึ้นรา ส่วนเด็กและหญิงตั้งครรภ์ก็ไม่ควรร่วมทำความสะอาดหลังน้ำท่วม
ถ้าพร้อมแล้ว ก็เริ่มเคลียทีละ Step!
#1 เอาน้ำค้าง ขยะ และโคลนก้อนใหญ่ออกก่อน ใช้ที่ตัก พลั่ว หรือไม้รีดน้ำเปิดทางเดินให้ปลอดภัย ก่อนเริ่มล้างทำความสะอาดอย่างละเอียด ถ้าต้องใช้ปั๊มหรือเครื่องดูดน้ำ ต้องเช็กความปลอดภัยของระบบไฟให้เรียบร้อยก่อน และใช้เครื่องที่ออกแบบมาเพื่อดูดน้ำโดยเฉพาะ หรือถ้าบ้านไหนต้องใช้เครื่องสูบน้ำหรือเครื่องปั่นไฟที่ใช้น้ำมัน ควรวางไว้กลางแจ้ง ห่างจากประตู หน้าต่าง และช่องลมอย่างน้อย 6 เมตร เพื่อป้องกันก๊าซคาร์บอนมอนอกไซด์
#2 แยกของที่อมน้ำออก เพื่อเปิดพื้นที่ให้ล้างและแห้งได้ ให้แยกของที่แช่น้ำมาหลายวัน ตามความสามารถในการทำความสะอาด เช่น พรม ฟูก หมอน โซฟาบุผ้า ถ้าประเมินแล้วคิดว่าล้างและทำความสะอาดให้แห้งได้ไม่ทั่วถึง ให้ตัดใจทิ้ง! เพราะการตากแดดอย่างเดียวไม่พอที่จะฆ่าเชื้อได้ ส่วนพวกยิปซัมและฉนวนที่ปนเปื้อนน้ำท่วม ควรติดต่อให้ช่างเข้ามาประเมินเพื่อรื้อส่วนที่เสียหายออก แต่ถ้าเป็นกระจก โลหะ พลาสติกแข็ง หรือกระเบื้อง อาจสามารถล้างทั่วไปและทำให้แห้งได้ พวกเสื้อผ้าต่างๆ หรือผ้าที่ยังซักได้ ให้ซักด้วยผงซักฟอกและเอาไปตากให้แห้งสนิท ส่วนอาหารที่โดนน้ำท่วม หรืออาจมีการปนเปื้อน ให้ทิ้งทันที แม้ว่าข้างนอกจะยังดูสภาพดี อย่าลืมตรวจใต้ตู้ครัว หลังตู้ ตามซอกฐานตู้ เพราะอาจมีน้ำกับโคลนค้างอยู่ แต่ถ้าดูแล้วต้องรื้อบริเวณที่ใกล้สายไฟหรือส่วนติดตั้งถาวร ให้เรียกช่างมาจัดการดีที่สุด
#3 ล้างคราบก่อน แล้วค่อยฆ่าเชื้อ ใช้น้ำสะอาดกับน้ำยาทำความสะอาดล้างโคลนและคราบออกให้หมด โดยเริ่มทำจากบริเวณสูงลงต่ำ ถ้ามีเชื้อรา ให้เริ่มเช็ดเบาๆ ด้วยผ้าชุบน้ำผสมน้ำยาทำความสะอาด เพื่อลดการฟุ้งกระจาย หลังจากนั้นค่อยใช้น้ำยาฆ่าเชื้อที่เหมาะกับพื้นผิว โดยทำตามฉลากทั้งอัตราเจือจาง ระยะเวลาที่ต้องปล่อยให้พื้นผิวเปียก และการล้างอออก เพราะการราดน้ำยาฆ่าเชื้อลงบนโคลนทันทีอาจฆ่าเชื้อโรคได้ไม่ดีเท่าที่ควร
#4 ทำให้แห้งถึงด้านใน ก่อนซ่อมหรือทาสี เปิดตู้และลิ้นชักให้อากาศเข้าถึง หลังจัดการคราบราที่มองเห็นแล้วจึงใช้พัดลมหรือเครื่องลดความชื้น เมื่อระบบไฟปลอดภัยแล้ว แต่ถ้าเครื่องปรับอากาศโดนน้ำ ต้องเรียกช่างมาตรวจและทำความสะอาดก่อนเปิดใช้ บ้านไหนที่แช่น้ำมาหลายวัน อาจต้องใช้เวลาหลายวันถึงหลายวีคกว่าจะแห้งทั่วถึง อย่าเพิ่งรีบทาสี ปูพื้น หรือปิดผนังทับความชื้น เพียงเพราะแค่ว่าผิวด้านนอกดูแห้งเป็นปกติ
สิ่งที่ต้องระวัง !!! ตอนทำความสะอาด
- อย่าเผลอกวาดหรือขัดเชื้อราแบบแห้ง และอย่าเปิดพัดลมเป่าคราบรา เพราะจะทำให้สปอร์กระจาย
- ห้ามผสมน้ำยาฟอกขาวกับน้ำยาล้างห้องน้ำ น้ำส้มสายชู แอมโมเนีย หรือน้ำยาอื่นๆ และอย่าลืมระบายอากาศตอนที่ใช้
- พักดื่มน้ำเป็นระยะ อย่าฝืนทำจนหมดแรง
- หลังทำความสะอาดเสร็จ ให้อาบน้ำและซักชุดทำความสะอาดแยกจากเสื้อผ้าอื่นๆ
- ถ้าถูกของมีคมบาด ให้ล้างแผลและทำความสะอาดด้วยสบู่ทันที และรีบพบแพทย์เพื่อประเมินแผลและความจำเป็นในการป้องกันบาดทะยัก และถ้าหลังการลุยน้ำมีไข้ ปวดกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะน่อง หรือตาแดง ให้รีบพบแพทย์และแจ้งประวัติการสัมผัสน้ำท่วม เพราะอาจเป็นโรคฉี่หนูได้
อย่าประมาท หากสงสัยน้ำมีการปนเปื้อนสิ่งปฏิกูลหรือสารเคมี บ้านเสียหายมาก เชื้อรากระจายเป็นวงกว้าง หรือมีน้ำค้างในโพรงผนัง และระบบปรับอากาศ การล้างเฉพาะพื้นผิวอย่างเดียวอาจจัดการได้ไม่ลึกถึงต้นเหตุ
