แค่กอดก็ทำให้เรารู้สึกดีขึ้น?

เคยสังเกตไหมว่า ตอนเด็ก ๆ เราอาจวิ่งเข้าไปกอดแม่โดยไม่ต้องคิด แต่พอโตขึ้น การกอดกลับกลายเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นน้อยลง บางครั้งเราอาจรู้สึกเขิน ไม่รู้จะเริ่มต้นอย่างไร หรือคิดแค่ว่า “เดี๋ยวค่อยกอดก็ได้”

แต่รู้ไหมว่า การกอดไม่ได้เป็นเพียงการแสดงความรัก เพราะในทางวิทยาศาสตร์ การสัมผัสที่อบอุ่นจากคนที่เรารู้สึกไว้ใจ ยังเกี่ยวข้องกับการทำงานของระบบประสาทและการตอบสนองต่อความเครียดของร่างกาย

ทำไมแค่ “กอดแม่สักครั้ง” ถึงช่วยเยียวยาจิตใจได้?เมื่อเราได้รับการสัมผัสจากคนที่เรารู้สึกปลอดภัย ร่างกายสามารถรับรู้สัญญาณของความปลอดภัยและช่วยให้การตอบสนองต่อความเครียดผ่อนลงได้ หนึ่งในสารที่มักถูกพูดถึงเมื่อพูดถึงการสัมผัสและความผูกพันคือ Oxytocin ซึ่งเป็น neuropeptide ที่มีบทบาทเกี่ยวข้องกับ social bonding หรือความผูกพันทางสังคม รวมถึงการควบคุมความเครียด

งานวิจัยเกี่ยวกับ affectionate touch หรือการสัมผัสที่แสดงความรัก พบความสัมพันธ์ระหว่างการสัมผัสเชิงบวกกับความรู้สึกเครียดและวิตกกังวลที่ลดลง รวมถึงความรู้สึกเชื่อมโยงกับผู้อื่นที่เพิ่มขึ้น วิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถสรุปง่าย ๆ ว่า “กอดแล้ว Oxytocin เพิ่มขึ้น = มีความสุขทันที” ในทุกคน เพราะการวัด Oxytocin ในมนุษย์มีข้อจำกัด และผลการศึกษายังแตกต่างกันไปตามบริบทและแต่ละบุคคล

สิ่งที่พูดได้อย่างระมัดระวังคือ การสัมผัสที่อบอุ่นมีความเกี่ยวข้องกับกลไกทางชีวภาพหลายระบบที่ช่วยควบคุมความเครียดและสร้างความรู้สึกผูกพัน

เพราะความเครียดไม่ได้เกิดขึ้นแค่ในใจเวลาที่เราเครียด ร่างกายไม่ได้แค่ทำให้เรารู้สึกกังวลหรือเหนื่อยใจ แต่ยังส่งผลต่อระบบต่าง ๆ เช่น อัตราการเต้นของหัวใจ ความดันโลหิต และการหลั่ง Cortisol ซึ่งเป็นหนึ่งในฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการตอบสนองต่อความเครียด

ในทางกลับกัน เมื่อร่างกายได้รับสัญญาณว่า “ปลอดภัย” การตอบสนองต่อความเครียดก็สามารถค่อย ๆ ลดระดับลงได้

มีงานวิจัยในชีวิตพบว่า ผู้ที่ได้รับ affectionate touch มากขึ้นมีแนวโน้มรายงานความเครียดและความวิตกกังวลที่ลดลง และมีความสุขเพิ่มขึ้น ขณะที่ในระดับระหว่างบุคคล การสัมผัสเชิงรักใคร่ยังมีความสัมพันธ์กับระดับ Cortisol ที่ต่ำลงด้วย นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไม การกอดอาจไม่ได้เปลี่ยนปัญหาที่เราเจอ แต่ช่วยเปลี่ยนสภาวะของร่างกายในขณะที่เรากำลังเผชิญกับปัญหา

ลองเริ่มจาก “กอด”เมื่อเราโตขึ้น ความสัมพันธ์กับแม่อาจเปลี่ยนไป จากวันที่เคยเล่าให้แม่ฟังทุกเรื่อง กลายเป็นต่างคนต่างมีชีวิต มีงาน และมีความรับผิดชอบของตัวเอง

เราอาจไม่ได้พูดคำว่า “รัก” กันบ่อยเหมือนเมื่อก่อน และบางครั้งก็ไม่รู้ว่าจะเริ่มบทสนทนาอย่างไรแต่ความรักไม่จำเป็นต้องสื่อสารผ่านคำพูดเสมอไป ลองเดินเข้าไปกอดแม่สักครั้ง อาจไม่ต้องมีเหตุผล ไม่ต้องรอให้เป็นวันพิเศษ และไม่จำเป็นต้องพูดอะไรเลย

เพราะในบางวันที่ชีวิตหนักเกินกว่าจะพูดอะไรออกมา อ้อมกอดอาจไม่ได้แก้ปัญหาให้เรา แต่ช่วยเตือนทั้งร่างกายและหัวใจว่า “เราไม่ได้อยู่คนเดียว”