ระวังไฟดูดช่วงน้ำท่วม…น้ำลดแล้ว อันตรายยังไม่จบ!

ในวันที่น้ำท่วมบ้าน หลายคนรีบย้ายของ ถอดปลั๊ก หรือเดินลุยน้ำเข้าไปดูความเสียหาย แต่สิ่งที่ต้องระวัง คือ ‘ไฟรั่ว’ จากอุปกรณ์และระบบไฟฟ้าที่น้ำท่วมถึง เพราะการสัมผัสเครื่องใช้ไฟฟ้าหรือสวิตซ์ขณะที่ตัวเปียกหรือยืนบนพื้นที่ชื้น อาจทำให้ถูกไฟดูดได้



แบบไหนที่เรียกว่า...ไฟดูด
ไฟดูด เกิดขึ้นเมื่อร่างกายไปสัมผัสส่วนที่มีไฟฟ้าหรือกับสายไฟที่มีการรั่ว ทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านร่างกายและลงสู่พื้นดิน ซึ่งอวัยวะที่เป็นทางผ่านของกระแสไฟฟ้า ได้แก่ หัวใจ กล้ามเนื้อ กระดูก อวัยวะในช่องท้อง ระบบประสาท ซึ่งเมื่อไฟฟ้าไหลผ่านอวัยวะดังกล่าวจะทำให้เนื้อเยื่อถูกทำลาย คือ

• ถ้าไหลผ่านหัวใจ จะทำให้คลื่นหัวใจเปลี่ยนแปลงและหัวใจหยุดทำงาน
• ถ้าไหลผ่านช่องท้อง ทำให้อวัยวะช่องท้องบาดเจ็บ
• ถ้าไหลผ่านกล้ามเนื้อ ทำให้แขนขาบวมตึง ขาดเลือดรุนแรง ไปจนถึงสูญเสียอวัยวะ

โดยความรุนแรงของไฟฟ้าดูด ไฟช็อต ขึ้นอยู่กับ จำนวนโวลท์ (Voltage) และแอมแปร์ (Amperage) ของกระแสไฟฟ้าที่ผ่านเข้าสู่ร่างกาย ความต้านทานของเนื้อเยื่อที่กระแสไฟฟ้าผ่านเข้าไป ชนิดของกระแสไฟฟ้า และระยะเวลาของการสัมผัสอยู่กับกระแสไฟฟ้า บางคนอาจมีอาการชักเกร็งของกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย หายใจเร็ว หมดสติ หรืออาจรุนแรงจนถึงขั้นหัวใจทำงานผิดจังหวะ และเต้นอ่อนลงจนหยุดเต้นและเสียชีวิตในที่สุด โดยสาเหตุของไฟดูดเกิดขึ้นได้จากหลายกรณี เช่น เครื่องใช้ไฟฟ้าชำรุดทำให้มีกระแสไฟรั่วออกมา 

น้ำกำลังมา อย่ารอให้น้ำถึงปลั๊ก ถ้ายังเข้าถึงตู้ไฟได้อย่างปลอดภัย ควรตัดไฟที่เมนสวิตช์ก่อนที่น้ำจะเข้าหรือก่อนอพยพ และย้ายเครื่องใช้ไฟฟ้าขึ้นที่สูง แต่ถ้าต้องเดินลุยน้ำไปถึงตู้ไฟ หรือบริเวณตู้ไฟเปียกแล้ว อย่าฝืนเข้าไปเปิดหรือปิดไฟเอง ให้ติดต่อการไฟฟ้าหรือช่างที่เชี่ยวชาญให้เข้ามาจัดการอย่างปลอดภัย

และระหว่างน้ำท่วม ห้ามใช้งานปลั๊ก สวิตช์ หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าที่น้ำท่วมถึง อย่าสัมผัสอุปกรณ์ไฟฟ้าขณะมือหรือตัวเปียก แม้จะเป็นเครื่องใช้ที่คุ้นเคยอย่างปั๊มน้ำหรือเครื่องซักผ้าก็ตาม ถ้าเจอสายไฟตกหรือขาด ให้หลีกเลี่ยงบริเวณนั้น โดยเฉพาะเมื่อมีน้ำขัง อย่าเข้าไปจับหรือเคลื่อนย้ายสายไฟ และแจ้งหน่วยงานไฟฟ้าให้ตรวจสอบ

น้ำลดแล้ว อย่าเพิ่งเสียบปลั๊ก “ลองดูว่าใช้ได้ไหม” ก่อนเปิดไฟเพื่อเริ่มทำความสะอาดบ้าน ต้องให้ช่างผู้เชี่ยวชาญมาตรวจระบบไฟและอุปกรณ์ที่เคยถูกน้ำท่วมก่อน เพราะการที่เห็นว่าพื้นแห้งหรือตัวเครื่องแห้งแล้ว แค่นั้นยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าใช้งานได้อย่างปลอดภัย รวมถึงปลั๊ก สวิตช์ สายไฟ ตู้ไฟ และเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ได้รับผลกระทบ ควรผ่านการตรวจและแก้ไขก่อนจ่ายไฟกลับ อย่าทดลองเปิดเครื่องหรือซ่อมเอง เพราะอุปกรณ์ที่เสียหายจากน้ำท่วมอาจก่ออันตรายได้

และ…ถ้าเจอคนถูกไฟดูด ต้องช่วยโดยไม่ให้ตัวเองถูกไฟดูดไปด้วย เพราะด้วยความตกใจอาจทำให้เรารีบเข้าไปดึงตัวผู้ประสบเหตุ แต่ถ้ายังมีกระแสไฟอยู่ คนช่วยก็อาจได้รับอันตรายเช่นกัน ดังนั้นสิ่งที่ควรทำคือ 

• อย่าสัมผัสตัวผู้ประสบเหตุ และอย่าลุยน้ำเข้าไปช่วย ขณะที่ยังไม่ยืนยันว่าตัดกระแสไฟแล้ว
• โทร 1669 ทันที แจ้งตำแหน่งเกิดเหตุ บอกว่ามีผู้ถูกไฟดูดและมีน้ำท่วม พร้อมปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่
• ตัดไฟเฉพาะเมื่อทำได้จากจุดที่ปลอดภัยและแห้ง หากทำไม่ได้ ให้แจ้งการไฟฟ้า อย่าเสี่ยงเข้าไปถึงตู้ไฟหรือสายไฟเอง
• เมื่อยืนยันว่าตัดไฟแล้วและพื้นที่ปลอดภัย หากผู้ประสบเหตุ ไม่ตอบสนองและไม่หายใจตามปกติ หรือหายใจเฮือก ให้เริ่ม CPR ตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ 1669 และใช้ AED หากมี โดยทำตามคำสั่งของเครื่อง
• การช่วยเหลือต้องเริ่มจากความปลอดภัยของพื้นที่เสมอ โดยเฉพาะเหตุที่เกี่ยวข้องกับสายไฟแรงสูงหรือน้ำท่วมขัง
• ถ้าผู้ประสบเหตุหมดสติ หายใจลำบาก ชัก มีแผลไหม้รุนแรง หรือหัวใจเต้นผิดปกติ ต้องได้รับความช่วยเหลือฉุกเฉินทันที อย่ารอดูว่าอาการจะหายเองหรือไม่

ไฟดูด…ป้องกันได้ 
ถึงแม้ว่า “ไฟดูด” จะเป็นอุบัติเหตุที่ไม่มีใครคาดคิด แต่ก็สามารถป้องกันไม่ให้ความสูญเสียเกิดขึ้นได้ด้วยการคอยตรวจเช็คอุปกรณ์และสายไฟ ซ่อมแซมในส่วนที่ชำรุด

• วางสายไฟให้พ้นทางเดิน ไม่ควรวางสิ่งของหนักๆ ทับสายไฟ เพราะอาจทำให้สายไฟขาดหรือชำรุดได้ง่าย
• ห้ามใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่เปียกน้ำ
• ห้ามซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้าเองโดยที่ไม่มีความรู้
• หลีกเลี่ยงการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าหลายประเภทในเต้าเสียบอันเดียว
• ต่อสายดินกับเครื่องใช้ไฟฟ้าทุกชิ้น (ที่จำเป็น) เพื่อให้ไฟฟ้าลงดิน
• หากร่างกายเปียกชื้นห้ามแตะอุปกรณ์ไฟฟ้าเด็ดขาด เพราะจะทำให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านร่างกายได้สะดวก เป็นอันตรายถึงชีวิต
• ควรจะติดตั้งเครื่องตัดไฟฟ้าลัดวงจรภายในบ้าน เพื่อความปลอดภัยและเป็นการป้องกันอันตรายจากไฟฟ้าที่อาจจะเกิดขึ้นได้ทุกเมื่อ

แม้ว่าน้ำลดอาจเป็นเวลาที่ทุกคนอยากเข้าไปเคลียบ้าน แต่ก็ควรตรวจความปลอดภัยของระบบไฟก่อนเริ่มใช้งาน ถ้าพบระบบไฟหรืออุปกรณ์เสียหายจากน้ำท่วม ในพื้นที่การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค โทร 1129 ได้ตลอด 24 ชั่วโมง และหากมีผู้บาดเจ็บฉุกเฉิน โทร 1669